Alleen een egoïst kan zijn naaste lief hebben [14]

Vind jij ook dat de oorzaak van alle ellende in de wereld ligt aan de egoïstische levenshouding van ons mensen? Vaak nemen we deze gedachtegang als vanzelfsprekend. Heb je deze overtuiging wel eens nader onderzocht? Kan het ook zijn dat precies het omgekeerde waar is? Dat we maar maar één ding zijn en kunnen zijn: Ego = ik, Ist = zijn. Het woord zegt het al. Dat juist het ontkennen van ons natuurlijke 'zijn' de huidige ellende veroorzaakt? Het stelselmatig ontkennen van onze egoïstische natuur, roept asociaal gedrag op, zet ons klem. We dienen onszelf en dus de wereld het beste door te zeggen: “Ik ben”. En als ik mag zijn wie ik ben, dan mag jij dat ook zijn. Als we nu eens van onszelf en onze naasten gewoon mogen zijn wie we zijn (en dat is van nature perfect) dan is het paradijs toch hier op aarde!

Descartes: “Ik denk, dus ik ben”
Vanuit de evolutie komen wij mensen uit het dierenrijk waar egoïsme de basis is van het bestaan. In tegenstelling tot mensen proberen dieren de ander niet te overtuigen van hun bestaansrecht. Ik besta dus ik ben en dat geeft me alle recht om te zijn wie ik ben. Een dier denkt daar niet verder over na, het is. Doordat de mens een volgende stap heeft gezet in zijn evolutieproces, de ontwikkeling van het denkvermogen, zijn we in verwarring geraakt. Het denken en de mogelijkheid tot zelfreflectie gebruiken wij nu regelmatig om onszelf en ons bestaansrecht in twijfel te trekken: “Mag ik wel bestaan zoals ik van nature ben?” “Mag ik zijn wie ik ben?”.
Nergens in de natuur vraagt een zaadje zich af of het wel mag ontkiemen. Als het water en licht krijgt gaat het groeien. De mens is het enige levende wezen dat zich afvraagt of het wel of niet mag groeien of mag bestaan. Daarmee zetten we onszelf in een klem, we bestaan en ondertussen vragen we onszelf af of we wel mogen bestaan zoals we van nature zijn. Het wordt tijd dat we onze verstandelijke vermogens gaan gebruiken waarvoor ze bedoeld zijn (ontwikkeling) en niet om onszelf en ons bestaansrecht in twijfel te trekken.

Als je “nee” zegt ben je niet lief
Als kind is mij dienstbaarheid geleerd. Dat betekende: gehoor geven aan de verzoeken van mijn moeder, mijn vader, leraar, kerk, eigenlijk aan de verzoeken van iedereen om mij heen. Er werd mij gezegd: “Als je als eerste aan jezelf denkt, dan ben je niet lief.”
Ik herinner me nog goed het moment dat ik door iemand egoïst werd genoemd. Iets ergers had diegene voor mijn gevoel niet tegen mij kunnen zeggen. Wat voelde ik me slecht en asociaal. Want door geen gehoor te geven aan haar wensen, vond diegene mij niet lief. Daar stond ik dan, totaal onmachtig, ondanks al mijn goede bedoelingen. Later realiseerde ik me dat ik mijn grenzen had aangegeven en dat het juist sociaal is om rekening te houden met mezelf en “nee” te zeggen. Als ik dat doe betekent dat ik me ook vrij kan voelen om voluit “ja” tegen de ander te zeggen. Diegene had mij geen beter inzicht kunnen geven. Het beeld dat 'wat er bij mij bijkomt er bij jou afgaat' wordt ontkracht als je vertrouwt op de perfectie van de schepping waarin wij met elkaar verbonden zijn. Niemand is gebaat bij een persoon die zich alleen maar op een ander richt en gehoor geeft aan de wensen van een ander, omdat die persoon opbrandt.

Overlevingsmechanismen
Omdat we toch leven, heeft de mens twee mechanismen ontwikkeld die zijn bestaan rechtvaardigen.
Het altruïsme en het egocentrisme.
Bij de één heeft het altruïsme zich meer ontwikkeld, bij de ander het egocentrisme, maar in feite maken we allemaal in meer of mindere mate gebruik van beide. Altruïsme en egocentrisme zijn concepten waarmee we onszelf hebben geïdentificeerd. Met beide pogen we grip te krijgen op dat wat ons beangstigt in het leven. Deze mechanismen zijn ontstaan in onze kindertijd, waarin wij volledig overgeleverd waren aan onze verzorgers in een wereld waar ons goed en slecht werd geleerd. Hiermee hebben we onszelf willen beschermen in wie we van nature 'zijn'. Nu als volwassene zijn het in feite omwegen geworden voor een bevestiging van ons bestaansrecht. Deze omwegen scheppen vaak flink wat verwarring, waardoor we de weg naar onszelf kunnen kwijtraken.

Als jij dan...
Bij egocentrisme zet je jezelf in het centrum van de wereld. “Ik ben het middelpunt en alles draait om mij”. Je legt de macht dan buiten jezelf. “Als jij nu dit doet, dan kan ik me beter voelen”. Je veroordeelt de ander: “die ander deugt niet, jijzelf natuurlijk wel.” Je vindt dat de ander moet veranderen omdat jij het slachtoffer bent van de fouten of het nalaten van die ander. Of juist andersom, jij hebt er geen last van en vindt jezelf superieur ten opzichte van de ander. Wat werkelijk gebeurt is dat je de oorzaak en oplossing van je problemen buiten jezelf legt. Terwijl je juist probeert de macht in handen te houden, maakt egocentrisme je totaal onmachtig. Je moet maar hopen dat de ander doet wat jij wilt.
Wat het je oplevert? De oorzaak ligt bij de ander en niet bij jezelf. Dat betekent dat jij klopt en jij er mag zijn. Je bestaansrecht is 'veilig' gesteld.

Als ik dan...
Bij altruïsme denk je ook invloed te hebben op je omgeving. Je richt jezelf op het dienstbaar zijn voor de ander (door iets te doen of juist te laten) zodat jij kunt geloven dat je deugt en omdat je deugt, hoop je dat je krijgt wat je nodig hebt. “Als ik altijd voor anderen klaarsta, zal ik veel vrienden hebben die me waarderen.” Je hebt de overtuiging dat door te speuren naar de verwachtingen van anderen en vervolgens daaraan te proberen te voldoen, jouw oude en onvervulde kinderbehoefte (mogen zijn wie je van nature bent) alsnog vervuld zal worden. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht zit in deze gedachtegang een gevoel van meerwaarde om het nare gevoel van tekortkomen te compenseren. Door de zin van je leven 'dienstbaarheid' te laten zijn, door er te willen zijn voor de ander, is het noodzakelijk dat er mensen zijn die jou nodig hebben. Dit geeft je dan een goed gevoel, het bevestigt je in jouw bestaan, jij mag er zijn.

Wij zijn perfect en heel
Stop te proberen invloed uit te oefenen op je omgeving. Richt je aandacht op datgene waar je wel invloed op hebt: en dat is op jezelf. Jij bent hier niet voor niets. Jij bent gewenst op deze aarde!
In beide genoemde mechanismen zit de overtuiging dat je tekort schiet. Je vertrouwt jezelf niet in wie je bent, alsof je toestemming nodig hebt om te mogen bestaan. In feite zeg je hiermee dat je niet vertrouwt op de schepper, zoals deze de schepping heeft geschapen.
Door jezelf alle recht te geven van bestaan, precies zoals je bent, puur en alleen omdat je hier op aarde leeft, bevrijd je jezelf van een uitzichtloze klem.

Egoïsme, een voorwaarde voor barmhartigheid
Vaak denken we dat zorgen maken om de ander, om een situatie of om onszelf een doel dient. Het tegendeel is echter waar. We dienen daarmee geen enkel doel. We dienen wel een doel door aanwezig te zijn en te zeggen: “ik ben”. Dan geef je een ander ook de gelegenheid om daarmee contact te maken en hetzelfde te doen. Het is juist de energie die zich richt op wat de ander doet, wat je van jezelf weghoudt. De zin van het leven zit niet in het 'doen' maar in het 'zijn'. Het zijn oude overlevingsmechanismen in je die willen proberen situaties en mensen naar de hand te zetten.
Het is fijn om te weten dat je bewustzijn over deze 'oude' gedachten die je gevangen houden groter is dan het mechanisme zelf. Jij kunt ieder moment de keuze maken. Beslis zelf wat voor jou klopt en laat je daarin niet leiden door wat je gehoord hebt. Heb het lef om alle aannames te onderzoeken en te bekijken of ze voor jou wel gelden.
Je hoeft jezelf en niemand meer te overtuigen van je zijn want je bent hier en je bent het al.
Draag bij aan een noodzakelijke, positieve verandering op aarde door vrede te sluiten met jezelf, jij mag hier 'zijn': welkom in de vrede- en menslievende wereld van de egoïst!