Pas op voor bescherming! [1]

Regelmatig hoor ik mensen zeggen dat ze gevoelig zijn voor prikkels van buitenaf. Zodra ze in contact komen met iemand die niet goed in z’n vel zit of als ze in een onrustige omgeving komen, dan slaat de moeheid toe. Om zich hier voor te beschermen, sluiten ze zich af van hun omgeving. Deze oplossing spreekt mij niet aan. Veel liever vul ik mezelf met, zoals ik dit noem, mezelf. Dat geeft energie, doordat ik me niet focus op de angst maar op de volkomenheid van mijzelf en daar past niets negatiefs meer bij.

Wat beschermen? Jezelf beschermen is een natuurlijk mechanisme dat nodig is om te overleven. Bij fysiek gevaar doe je dit door je te verstoppen of te vluchten. Emotioneel doe je eigenlijk hetzelfde, wanneer iets te pijnlijk wordt, ren je weg van je gevoelens, je sluit je er voor af. Waar ik het over wil hebben is de behoefte om jezelf te beschermen voor, zoals dit wordt genoemd, negatieve energieën van buitenaf zoals “nare” mensen of een atmosfeer die je energie ontneemt.

Van waaruit de behoefte om te beschermen?
Als kind ben je nog open en leef je dichtbij je kern. Maar zelfs als je de meest liefdevolle ouders hebt ken je de ervaring van niet gezien, niet gehoord of niet gevoeld te worden. Deze ervaring alleen al is zo pijnlijk, zeker voor een kind, dat je een bescherming gaat opbouwen, een verdedigingsmechanisme. Ieder ontwikkelt hierin z’n eigen systeem en zet dit in, ook later als volwassene, bij verschillende situaties. Dit systeem zorgt ervoor dat je niet meer leeft vanuit je kern, maar vanuit je verdedigingsmechanisme.

Je te realiseren dat je afgescheiden leeft van je kern geeft vervolgens weer gevoelens van onveiligheid. Hiervoor zoek je dan ook weer bescherming door, bovenop de eerste, een nieuw beschermingsmechanisme te bouwen. Dit volgende mechanisme zorgt er dan voor dat je vergeet dat je een verdedigingsmechanisme hebt: “Ik snap niet waar anderen moeilijk over doen, ik heb nergens last van.” Of: ”Ik weet niet wat ik echt wil en ik weet ook niet hoe ik hier achter kan komen.” Of: “Ik sta positief in het leven en ken dan ook geen tegenslagen.”

Hoe werkt beschermen?
Het voordeel en de zin van beschermen is dat je de pijnlijke emoties en afscheiding niet meer bewust voelt. Je ervaart dat je niet meer geraakt kunt worden. Als kind was dit nodig om te kunnen overleven in onveilige situaties.  Als volwassene heb je dit niet meer nodig en ga je de nadelige kant ervaren van je bescherming, namelijk dat je de verbinding met je kern mist. Je hebt geen contact meer met je gevoel, met wat je wezenlijke raakt en verlangt.  Op het moment dat je je beschermt voor (zgn. negatieve) invloeden van buitenaf ben je dus uit verbinding met jezelf. Wat je eigenlijk zegt tegen jezelf is: “Ik ben/heb niet voldoende om de situatie aan te kunnen.”  De overtuiging die hierachter zit is: “Ik ben afgescheiden van de wereld om mij heen, ik ben klein en nietig en niet opgewassen tegen de buitenwereld. Dus moet ik me beschermen door me af te scheiden van mijn gevoel, zodat ik niet meer voel dat ik mezelf niet genoeg vindt.”

Wat je eigenlijk aan het doen bent is jezelf afscheiden van je kern/bron/jezelf.  
Leven vanuit kracht
In tegenstelling tot het kind, ben je als volwassene wel in staat om voor jezelf te zorgen en heb je deze bescherming niet meer nodig. Maar als volwassene leef je vaak nog in de pijnlijke beleving en angst van het kind en zoek je naar bescherming en ga je je van jezelf afscheiden. Juist je beschermen tegen negatieve invloeden komt voort uit angst en zoals zo vaak geldt ook hier; angst is een slechte raadgever.

Mijn collega Andreas
Vorige week vertelde Andreas mij dat hij die middag een afspraak had met een cliënt en dat hij daar erg tegen opzag. De cliënt, een vrouw van middelbare leeftijd, had als kind een zwaar leven gehad en was daardoor verbitterd geraakt. Ze bezocht Andreas nu regelmatig om hier uit te komen. Andreas merkte echter dat hij van de sessies doodmoe werd, alsof deze vrouw alle energie uit hem zoog. De laatste sessie had hij geprobeerd zich daar tegen te beschermen door een ei om zich heen te visualiseren. Het gevolg was een slecht lopende sessie met juist nog meer vermoeidheid. Samen zijn we gaan kijken wat er met hem gebeurt, waarom hij zo moe werd. Al gauw bleek dat Andreas deze vrouw associeerde met zijn moeder in de tijd dat zijn ouders in scheiding lagen. Het maakte een oude pijn in hem wakker waarvoor hij zich moest beschermen. Dit wetende kon hij ervoor kiezen om weer contact te maken met zijn emoties en deze te omarmen. Dit zorgde er voor dat hij wel aanwezig kon zijn in de sessie. Die avond belde Andreas me op om te vertellen hoe goed de sessie was verlopen, zowel voor de vrouw als voor hem.

Komt het van buitenaf of van binnenuit?
Het mooie van de tijd waarin we nu leven is dat het makkelijker is om bewust in het leven te staan en dat steeds meer mensen in deze beweging mee gaan. De mens evolueert waarin het bewustzijn zich vergroot. Wat hier bij hoort is dat je meer gewaar bent van jezelf en je omgeving. Het is wellicht daardoor dat ik steeds vaker hoor dat mensen aangeven last te hebben van hun gevoeligheid voor prikkels van buitenaf.

Iedereen reageert anders op prikkels. De één door zich te richten op de ander en ondertussen zichzelf te vergeten en gaat dus gauw over eigen grenzen heen. De ander juist door vooral eigen grenzen te herkennen en minder gevoelig te zijn voor de prikkels afkomstig van de ander. Hier is geen beter of slechter in, wat ik wil aangeven is dat iedereen gevoelig is.

Waar je dan gevoelig voor bent, is vaak niet concreet te benoemen, dus noemen we het ‘energie’. Het probleem is dat je energie niet je met ogen of oren kunt waarnemen waardoor het makkelijk, vanuit angst voor het onbekende, ingevuld kan worden als ‘negatieve energie’. Negatieve energie vind ik een lastig begrip, alsof energie ingedeeld kan worden in positief of negatief. Liever kijk ik of iets energie oplevert of energie kost.

Als iets energie kost
Zodra je verdedigingsmechanisme in werking komt, sluit je je hart om te voorkomen dat je geraakt wordt. Dan sta je niet meer in verbinding met je energie bron en verlies je dus energie.  Ik stel voor om dan niet meer te kiezen voor de oplossing jezelf af te sluiten maar om te kiezen weer in verbinding te gaan met je gevoel. Door even een pas op de plaats te maken en stil te staan bij de volgende vragen:
• Wat is het dat me zo raakt dat ik me afsluit?
• Wat maakt dat ik meen me te moeten verdedigen?
Door deze vragen maak je weer verbinding met jezelf, je hart opent weer en je maakt weer contact met je emoties.

Emoties op zich zijn niet vervelend, het oordeel dat je kunt hebben over een emotie kan maken dat je een emotie als negatief ervaart. Emoties zijn prachtige richtingsgevers. Ze vertellen je wie je bent, wat je raakt en wat je nodig hebt. Zodra je jouw hart kunt openen naar jezelf, kun je dat ook naar je omgeving.

Wat levert je energie op?
Wanneer je in contact staat met je emoties en het oordeel over jezelf en je gevoelens wegvallen, sta je weer in verbinding met je kern. Je vult jezelf met jezelf, zoals ik dit noem. Je hart staat weer in open verbinding met de bron die je onafgebroken voedt met energie.  Kies ervoor je verdedigingsmechanisme te gaan herkennen zodat je kunt focussen op je emoties, zonder oordeel. Wat raakt je? Waar liggen je behoeftes? Als je hier gehoor aan geeft, open jij je hart naar jezelf en dus vanzelf ook naar je omgeving. Dan kan energie vrij stromen en word je onophoudelijk gevoed. Als je dat doet is het niet meer nodig om je te beschermen of jezelf af te sluiten. Die reden valt dan eenvoudig weg. Je staat in het leven!